Over vluchtelingen. Zo vatte groep 6-7-8 dit bericht van vrijdag 12 mei 2017 samen, over de voorstelling Lipland. Vluchtelingen zijn een onderwerp dat in de jaren daarvoor veel in het nieuws was, en waar kinderen vaak vragen over hebben. Een voorstelling kan helpen om zo'n onderwerp dichterbij te brengen: niet als een rijtje feiten, maar als een verhaal over mensen.
Wat is een vluchteling?
Een vluchteling is iemand die zijn land heeft moeten verlaten, omdat het daar niet veilig meer is. Dat kan zijn door oorlog en geweld, of omdat iemand wordt vervolgd, bijvoorbeeld om zijn geloof, zijn mening of de groep waartoe hij hoort. Een vluchteling kan niet zomaar terug naar huis. Internationale afspraken, zoals het Vluchtelingenverdrag, zorgen ervoor dat landen mensen die moeten vluchten bescherming bieden.
Waarom vluchten mensen?
Niemand vlucht zomaar. Mensen laten hun huis, hun familie, hun vrienden en hun spullen achter, omdat ze geen andere keus hebben. In de jaren voor deze voorstelling waren er veel mensen op de vlucht voor de oorlog in Syrië, en in 2015 en 2016 kwamen er ook in Nederland veel vluchtelingen aan. Voor kinderen is het goed om te weten dat achter het woord vluchteling steeds een persoon met een eigen verhaal zit.
Kinderen op de vlucht
Onder de mensen die op de vlucht zijn, zijn ook veel kinderen. Wereldwijd is ongeveer de helft van alle vluchtelingen jonger dan achttien jaar. In het Verdrag inzake de rechten van het kind, dat bijna alle landen ter wereld hebben ondertekend, staat dat ieder kind recht heeft op bescherming, op onderwijs en op een veilige plek om op te groeien. Ook kinderen die vluchten, hebben die rechten. Voor kinderen in groep 6, 7 en 8 is het een goede vraag om over na te denken: hoe is het voor kinderen van je eigen leeftijd om opnieuw te moeten beginnen, in een land waarvan ze de taal nog niet spreken?
Discussiëren over het nieuws
In de bovenbouw praten de kinderen vaker over wat er in de wereld gebeurt. In februari 2015 verscheen op deze groepspagina al het bericht Discussie over het nieuws. Een eigen mening vormen, die onder woorden brengen en luisteren naar de mening van een ander: dat zijn vaardigheden die bij burgerschap horen.
Theater als venster
Een voorstelling laat je even in de schoenen van een ander staan. Je volgt een personage, en voelt mee met wat hij of zij meemaakt. Daardoor gaat een onderwerp als vluchten meer leven dan in een boek of een nieuwsbericht. Na afloop is er vaak veel om over te praten: wat zag je, wat voelde je, en wat zou jij doen als je zelf moest vertrekken?
Iedereen is welkom
Op De Holsthoek is iedereen welkom. In maart 2015 schreven kinderen van groep 4-5-6 daar zelf over, in het bericht Iedereen is welkom. Ruben schreef: ook al ben je dik, dun, bruin, blank, klein, groot, of heb je een ander geloof, bij ons ben je welkom. En Chris legde uit dat o.b.s. openbare school betekent, en dat dat het al zegt: iedereen is welkom op o.b.s. de Holsthoek, ook als je uit een ander land komt.
Kenmerken van het openbaar onderwijs
Dat sluit aan bij wat een openbare school wil zijn. In de nieuwsbrief van maart 2015, rond de Week van het Openbaar Onderwijs, noemden we de kenmerken van openbare scholen: iedereen is welkom, waarden en normen, iedereen benoembaar, van en voor de samenleving, wederzijds respect, en levensbeschouwing en godsdienst. Een voorstelling over vluchtelingen raakt aan bijna al die punten.
Burgerschap
In onze schoolgids staat bij burgerschap dat Nederland deel uitmaakt van een groter geheel, van Europa en van de wereld, en dat het de taak van de school is om de blik van de kinderen te verbreden. Burgerschap heeft te maken met gedeelde gemeenschappelijke waarden; het gaat niet alleen om democratie, maar om omgaan met elkaar, tolerantie, respect en verantwoordelijkheid. Van schoolkind naar wereldburger, zo staat het er.
Praten over moeilijke onderwerpen
Ook eerder sprak de bovenbouw over oorlog en strijd. Op donderdag 18 juni 2015 bezochten de groepen 7 en 8, samen met OBS Dijkzicht, de tentoonstelling over strijd en oorlog in het Stedelijk Museum in Zwolle, zo staat in het bericht Tentoonstelling Strijd en Oorlog. De vragen gingen niet alleen over de Tweede Wereldoorlog, maar ook over de Tachtigjarige Oorlog en strijd in Afrika, en naast kennisvragen werden er veel meningsvragen gesteld.
Veilig in de groep
Om over zulke onderwerpen te kunnen praten, moeten kinderen zich veilig voelen in de groep. Op De Holsthoek werken we daarvoor met de kanjertraining. In de schoolgids staat wat we daarmee willen bereiken: leerlingen durven zichzelf te zijn, voelen zich veilig en bij elkaar betrokken, leren gevoelens onder woorden te brengen en krijgen meer zelfvertrouwen. Alle teamleden hebben het certificaat.
Groep 6-7-8 in dat voorjaar
De voorstelling was een van de vele activiteiten van groep 6-7-8 in het voorjaar van 2017. In maart en april schreef de groep over het waterschap en een bezoek aan Vitens, eind mei volgde de sportdag in Olst, en in juni en juli de berichten over het verkeersexamen en de musical Rampenkamp.
Thuis verder
Praat thuis eens met uw kind over de voorstelling. Wat is er gebeurd in het verhaal? Waarom moesten de mensen vluchten? Vraag uw kind wat het zelf zou meenemen als het in één keer moest vertrekken, en waarom. Kijk samen op een kaart waar de landen liggen waar veel vluchtelingen vandaan komen. Zo wordt een voorstelling het begin van een gesprek over de wereld.