Dikke pret! Met dit bericht van 12 maart 2017 vertelde de onderbouw van De Holsthoek over bellen blazen. Bellen blazen is een van de eenvoudigste en leukste dingen die er zijn: een beetje zeepsop, een blaasring en een zuchtje adem, en daar gaan ze. Maar achter dat eenvoudige spel zit meer dan je zou denken, want een zeepbel is een klein wonder van natuurkunde.
Kort na de start van het thema water
Het bericht verscheen zes dagen na de start van het thema water op maandag 6 maart 2017, waarover we in het bericht Start thema water vertelden. Een zeepbel bestaat voor het grootste deel uit water, met een beetje zeep. Bellen blazen laat kinderen op een speelse manier zien wat je allemaal met water kunt doen, en hoe water zich gedraagt als je er iets aan toevoegt.
Hoe ontstaat een zeepbel?
Een zeepbel is een heel dun vliesje van water en zeep, met lucht erin. Zonder zeep kun je geen bellen blazen: zuiver water trekt zichzelf te sterk samen, en het vliesje knapt meteen. De zeep maakt het water soepeler, zodat er een rekbaar vliesje ontstaat. Als je zachtjes door de blaasring blaast, rekt het vliesje op tot een bel, die loskomt en wegzweeft.
Waarom is een bel rond?
Hoe je ook blaast, en welke vorm de blaasring ook heeft, een zeepbel wordt altijd rond. Dat komt doordat het vliesje zich zo klein mogelijk probeert te maken. Van alle vormen heeft een bol de kleinste buitenkant bij dezelfde hoeveelheid lucht erin. Dat is een mooie vraag om aan kinderen te stellen: wat gebeurt er als je bellen blaast door een vierkante ring? Ze kunnen het zelf uitproberen.
Kleuren in de bel
Wie goed kijkt, ziet in een zeepbel alle kleuren van de regenboog. Die kleuren ontstaan doordat het licht weerkaatst op de binnen- en de buitenkant van het dunne vliesje. Waar het vliesje dunner wordt, veranderen de kleuren. Vlak voordat een bel knapt, is het vliesje zo dun geworden dat de kleuren bijna verdwijnen. Kijken naar een zeepbel is zo ook een les in licht en kleur.
Blazen en mikken
Bellen blazen vraagt ook om oefening. Te hard blazen, en het vliesje knapt. Te zacht, en er komt geen bel. Kinderen leren hun adem te doseren, en dat is ook een oefening voor de mondmotoriek, die belangrijk is bij het leren spreken. En wie de bellen probeert te vangen of kapot te prikken, oefent met kijken en bewegen tegelijk: een mooie oefening in oog-handcoördinatie.
Nieuwe woorden
Bij bellen blazen horen woorden als zeep, sop, vliesje, blaasring, zweven, knappen en regenboog. Door ze te gebruiken terwijl de kinderen spelen, leren ze wat de woorden betekenen. Woordenschat is in de onderbouw een belangrijk onderwerp; in november 2015 schreef de leerkracht er een uitgebreid bericht over, Woordenschat, waarin staat hoe belangrijk het is om nieuwe woorden vaak te herhalen.
De onderbouw in 2016-2017
In het schooljaar 2016-2017 zaten de jongste kinderen van De Holsthoek samen in groep 1-2-4-5. In de nieuwsbrief van september 2016 schreven we dat er dat schooljaar een nieuwe onderwijsassistent op dinsdag tot en met vrijdag in de ochtenden aan de slag ging. In een combinatiegroep met kinderen van verschillende leeftijden is een activiteit als bellen blazen fijn, omdat iedereen op zijn eigen niveau kan meedoen.
Spelen met water
Water was in de onderbouw al vaker een bron van plezier. Eind juni 2015, bij een hoge temperatuur, mochten de kleuters hun waterpistolen meenemen naar school voor wat verkoeling. En een paar dagen eerder, op de Modderdag van 24 juni 2015, kliederden alle groepen samen met tuinslangen, sproeiers en kleiachtige grond. Met water spelen is voor jonge kinderen een manier om de wereld te ontdekken: wat drijft, wat stroomt, wat spat en wat blijft hangen.
Onderzoekjes
In de onderbouw doen de kinderen graag onderzoekjes. In mei 2016 onderzocht groep 1-2-3 bijvoorbeeld wat er gebeurt als je een aardappel met de uitloper omhoog of omlaag plant, en waar een appel het snelst rot. Ook bellen blazen leent zich voor onderzoekjes: welk sopje geeft de grootste bellen, en blijven bellen langer heel als je er suiker aan toevoegt? Zo leren kinderen een vraag te stellen en het antwoord zelf te zoeken.
Spelend leren
In onze visie staat dat leren bij ons wordt beschouwd als een vanzelfsprekende en plezierige activiteit. Bellen blazen laat dat mooi zien: de kinderen hebben plezier, en ondertussen ontdekken ze van alles over water, lucht en licht. In het kader van onderzoekend en ontdekkend leren stellen ze vragen en proberen ze dingen uit, precies zoals een onderzoeker dat doet.
Buiten en binnen
Bellen blazen kan binnen, maar buiten is het nog leuker: daar kunnen de bellen hoog wegzweven op de wind. Op De Holsthoek gaan de kinderen iedere week naar buiten voor het buitenuurtje, waarin ze samen opdrachten doen die in het teken kunnen staan van natuur, maar ook van rekenen, taal en expressie. Het grote veld tegenover de school en de groene omgeving geven daar alle ruimte voor.
Thuis verder
Maak thuis zelf bellenblaas van water met een scheutje afwasmiddel, en eventueel een beetje glycerine of suiker, zodat de bellen langer heel blijven. Buig een blaasring van een ijzerdraadje of gebruik een rietje. Probeer samen met uw kind verschillende vormen uit, en kijk of de bellen echt altijd rond worden. Dikke pret gegarandeerd!