
Gisteren was het aan de kinderen van groep 4-5 om pepernoten te bakken.
Het rook wederom heerlijk in school.
Loraine en Frida maakten er een verslagje van.
Pepernoten bakken; door Loraine
Wij gingen gisteren pepernoten bakken met meel en suiker, bloem, boter, speculaaskruiden, melk, bakmeel, schaal of kom, bakplaat. Je moet het ook kneden. Als het klaar is dan gaat het in de oven. Je moet eerst ook nog vormpjes maken. Het is ook een keer mis gegaan, want ik had te veel melk er in gedaan. Dat was een beetje dom van mij. Ik bedoel dus de meiden van groep 5. Bij de rest van de klas ging het goed.
Frida
Om pepernoten te bakken heb je meel, meel, bruine suiker, boter, bloem, speculaaskruiden en een weegschaal nodig. Niet teveel melk want bij de meiden van groep 5 ging het niet zo goed en het was toen helemaal puree, dus pas op!
Het rook wederom heerlijk
'Het rook wederom heerlijk in school', schreef de juf boven dit bericht. Het woordje 'wederom' zegt het al: in de dagen voor Sinterklaas wordt er op De Holsthoek vaker gebakken. De geur van speculaaskruiden die door de gangen trekt, hoort voor veel kinderen bij deze tijd van het jaar. Begin december 2014 was het de beurt aan groep 4-5, en de verslagjes van Loraine en Frida laten zien hoeveel er bij zo'n bakmiddag komt kijken.
Wat leer je van bakken?
Bakken lijkt misschien vooral gezellig, maar kinderen leren er veel van. Ze lezen een recept en volgen de stappen in de goede volgorde. Ze wegen de ingrediënten af op een weegschaal, en ontdekken dat een recept alleen lukt als je precies bent. Ze kneden het deeg, maken er kleine balletjes of vormpjes van en leggen die op de bakplaat. En ze leren dat het soms misgaat, zoals Loraine en Frida eerlijk vertellen: wie te veel melk toevoegt, krijgt geen deeg maar 'puree'. Juist van zo'n vergissing leer je, en het is mooi dat de kinderen daar zo open over schrijven.
Rekenen in de keuken
Voor groep 4-5 is bakken ook een rekenles. Kinderen in deze groepen werken met grotere getallen, met meten en wegen, en met eerlijk verdelen. Hoeveel gram meel moet erin? Hoeveel pepernoten passen er op een bakplaat? Als we het deeg over de groepjes verdelen, hoeveel krijgt dan ieder groepje? Zulke vragen komen bij het bakken vanzelf op, en de kinderen rekenen ze uit zonder dat ze het als een les ervaren.
Schrijven over wat je doet
Na het bakken schreven Loraine en Frida een verslagje. Dat is een mooie taalopdracht: je moet je herinneren wat je hebt gedaan, de stappen in de goede volgorde zetten en het zo opschrijven dat een ander het begrijpt. Frida geeft zelfs een tip aan de lezer: pas op met de melk! Zo wordt een verslag een kleine handleiding. We laten de verslagjes van kinderen op onze site in hun eigen woorden staan, zodat u kunt lezen wat zij zelf belangrijk vonden.
Samenwerken
Bij het bakken werken de kinderen in groepjes. Ze verdelen de taken, helpen elkaar en wachten op hun beurt bij de weegschaal en de oven. Op De Holsthoek vinden we samenwerken heel belangrijk; coöperatief leren passen we als doorgaande lijn in alle groepen toe. Kinderen ontdekken dat je door samen te werken verder komt dan alleen. Bij het bakken van pepernoten is dat letterlijk zo: met een groepje heb je in korte tijd een hele bakplaat vol.
Pepernoten en kruidnoten
Wat de kinderen bakten, noemen we in de volksmond pepernoten. Strikt genomen zijn de kleine, harde, bruine koekjes met speculaaskruiden kruidnoten; echte pepernoten zijn een ouderwets, taaier gebak met anijs. Maar de meeste mensen zeggen gewoon pepernoten, en de kinderen ook. Speculaaskruiden bestaan uit een mengsel van onder meer kaneel, kruidnagel, nootmuskaat en gember. Juist die kruiden zorgen voor de heerlijke geur die door de school trok.
Tot slot
Pepernoten bakken: het is een klein moment in een druk schooljaar, maar wel een feestelijk moment in de Sinterklaastijd. De verslagjes van Loraine en Frida laten zien hoe het in zijn werk ging. Wilt u thuis ook eens bakken met uw kind? Laat het dan zelf het recept lezen, de ingrediënten afwegen en het deeg kneden. En denk aan de tip van Frida: niet te veel melk!
Groep 4-5 op De Holsthoek
In het schooljaar 2014-2015 zaten de kinderen van groep 4 en 5 samen in een combinatiegroep. In zo'n groep leren de kinderen veel van elkaar. De kinderen van groep 5 hebben al een jaar meer ervaring, en helpen de kinderen van groep 4 waar dat kan. Bij het bakken zie je dat goed: de oudere kinderen weten al hoe je een weegschaal afleest of hoe je deeg kneedt, en laten dat aan de jongere kinderen zien. Andersom leren de oudere kinderen ook iets: wie iets uitlegt, moet het zelf goed begrijpen. Zo werkt samenwerkend leren in de praktijk.
Een feestelijke periode
De weken voor Sinterklaas zijn op school altijd extra gezellig. Er worden liedjes gezongen, surprises gemaakt, gedichten geschreven en natuurlijk pepernoten gebakken. Al die activiteiten hebben een plek in het onderwijs: taal, rekenen, techniek en samenwerken komen er allemaal in terug. Maar het allerbelangrijkste is misschien wel dat de kinderen samen een fijne tijd hebben. Een kind moet met plezier naar school gaan en zich veilig en geborgen voelen, en in de Sinterklaastijd lukt dat bijna vanzelf.
Proeven en delen
Na het bakken komt natuurlijk het lekkerste deel: proeven. De zelfgebakken pepernoten worden in de klas gedeeld, en misschien gaat er ook een zakje mee naar huis. Delen hoort bij Sinterklaas, en ook bij hoe we op school met elkaar omgaan. Wie iets lekkers heeft gemaakt, deelt het met anderen. Dat is een kleine les in vriendelijkheid, die past bij de waarden die we op De Holsthoek belangrijk vinden: respect, vertrouwen en zorg voor elkaar.