Aardappels

Aardappels bij groep 1-2-3! In september 2014, de eerste weken van het nieuwe schooljaar, stonden bij onze jongste combinatiegroep de aardappels centraal. Een onderwerp dat perfect past bij de tijd van het jaar: september is de maand waarin op veel akkers rondom Den Nul de aardappels uit de grond komen.

Een knol onder de grond

Voor jonge kinderen is de aardappel een bijzonder ding. Je eet hem bijna elke dag, gekookt, gebakken of als frietje, maar waar komt hij eigenlijk vandaan? Veel kinderen weten niet dat de aardappel onder de grond groeit. Boven de grond zie je alleen de groene plant, met bladeren en soms witte of paarse bloemetjes. Pas als je gaat graven, ontdek je dat aan de wortels van de plant een hele verzameling knollen zit. Die knollen zijn de aardappels die we eten.

Het mooie is dat je een aardappelplant kunt laten groeien uit een aardappel zelf. Als je een pootaardappel in het voorjaar in de grond stopt, groeit er een nieuwe plant uit, en aan die plant zitten aan het eind van de zomer weer veel nieuwe aardappels. Voor kinderen is dat een klein wonder: uit één aardappel worden er heel veel.

Oogsttijd

September is oogsttijd. Op de akkers in de omgeving van de school zijn de aardappelplanten dan verdord en geel geworden, en worden de aardappels gerooid. Grote machines halen ze uit de grond. Voor kinderen die in een landelijke omgeving als Den Nul opgroeien, is dat een vertrouwd beeld: tractoren op het land, karren vol aardappels en modderige wegen in de herfst. Door er in de klas aandacht aan te besteden, gaan de kinderen nog beter kijken naar wat er om hen heen gebeurt.

De omgeving van Den Nul is zeer rijk aan natuur en cultuur, en we maken in ons onderwijsaanbod graag gebruik van de leefwereld om ons heen. Een thema als de aardappel sluit daar naadloos op aan: het speelt zich letterlijk af op de akkers naast de school.

Leren met aardappels

Met aardappels kun je in de klas van alles doen. Kleuters kunnen ze sorteren op grootte, van klein naar groot, en ontdekken dat er rode, gele en witte aardappels zijn. Ze kunnen tellen hoeveel aardappels er in een mandje zitten, of ze wegen op een weegschaal: welke is het zwaarst? De kinderen van groep 3 kunnen het woord aardappel leren lezen, letters zoeken die erin voorkomen en zinnetjes maken over wat ze met aardappels doen. Zo komen rekenen, taal en natuur samen in één thema.

Ook creatief kun je veel met aardappels. Een bekende activiteit voor jonge kinderen is aardappelstempelen: een halve aardappel waarin een vorm is uitgesneden, wordt in de verf gedoopt en op papier gestempeld. Kinderen maken er de mooiste patronen mee. En natuurlijk kun je aardappels ook proeven: gekookt, gepureerd of als schijfjes gebakken.

Van de akker naar het bord

Een thema over aardappels gaat ook over eten. Waar komt ons eten vandaan, en hoeveel werk zit er eigenlijk achter? Het is goed voor kinderen om te weten dat de aardappels op hun bord gezaaid, verzorgd en geoogst zijn door boeren, en dat ze daarna gewassen, gesorteerd en vervoerd zijn voordat ze in de winkel liggen. Dat helpt kinderen om waardering te krijgen voor hun eten, en misschien ook om er eens een hapje extra van te nemen.

Op De Holsthoek vinden we het belangrijk dat kinderen leren zorgen voor hun omgeving, de natuur en de cultuur. Weten waar je eten vandaan komt, hoort daarbij.

Zelf kweken

Op onze school kweken we zelf ook groenten. Rondom het gebouw staan bakken waar we bloemen, planten en groenten in hebben staan, en die betrekken we bij onze natuurlessen. De kinderen zaaien, kweken en oogsten, en ze kunnen vanuit hun klaslokaal zien hoe alles groeit. In latere jaren werden er door de kinderen ook zelf aardappels gepoot. Zo ervaren ze van dichtbij hoe lang het duurt voordat je kunt oogsten, en hoe belangrijk water, zon en goede aarde daarbij zijn.

Thuis verder

Wilt u thuis ook iets met aardappels doen? Laat uw kind meehelpen met het schillen of wassen van de aardappels voor het avondeten, en praat erover waar ze vandaan komen. Probeer eens samen een aardappel in een pot met aarde te laten uitlopen, of stempel samen met aardappels op een stuk papier. En als u in het najaar langs een akker fietst waar wordt gerooid, stop dan even om te kijken. Kinderen vinden het prachtig om te zien hoe de machines de aardappels uit de grond halen.

Zo wordt een gewone aardappel een onderwerp vol ontdekkingen. Precies wat we in groep 1-2-3 graag doen: leren door te kijken, te voelen en te proberen.

De aardappel door de eeuwen heen

Voor de oudere kinderen is ook de geschiedenis van de aardappel interessant. De aardappel komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, waar de bewoners van het Andesgebergte hem al duizenden jaren verbouwden. Pas in de zestiende eeuw kwam hij met zeevaarders naar Europa. In het begin keken mensen er wat vreemd tegenaan, maar al snel bleek de aardappel een belangrijk voedsel: hij groeit goed in ons klimaat, levert veel op en is lang te bewaren. Tegenwoordig is Nederland een van de bekendste aardappellanden ter wereld, en worden Nederlandse pootaardappels naar veel landen uitgevoerd. Voor kinderen in een landbouwgebied als het onze is het leuk om te weten dat de aardappels op de akkers om hen heen zo'n lange reis achter de rug hebben.

Gezond eten

Aardappels horen in Nederland bij de vaste maaltijd van veel gezinnen, samen met groente en vlees, vis of een vervanger. Een thema over aardappels is daarom ook een goede gelegenheid om met kinderen te praten over gezond eten. Wat heeft je lichaam nodig om te groeien en te spelen? Waarom is het goed om gevarieerd te eten? Kinderen leren dat groente, fruit, brood en aardappels zorgen voor energie, en dat snoep en frisdrank juist een keer extra zijn. Zo leggen we al jong een basis voor gezonde keuzes.

Laatste Nieuws

Data oud papier 2020
Kerstknutselen 2019
Einde schooljaar
Eindfeest 2019
Modderdag 2019

Uit het fotoboek

Hellendoorn 2019 (29) Hellendoorn 2019 (27)
Hellendoorn 2019 (28) Hellendoorn 2019 (26)