In groep 1-2-3 wordt veel gewerkt met coöperatieve werkvormen. Kinderen van verschillende groepen werken daarbij samen en helpen elkaar.
Samenwerken is op De Holsthoek geen los onderdeel van het lesprogramma, maar een manier van werken die je de hele dag terugziet. Dit bericht stond op de pagina van onze jongste combinatiegroep, de groep waarin de kleuters en de leerlingen van groep 3 samen in één lokaal leren. Het werd geplaatst in de zomer van 2014, vlak voor het begin van het schooljaar 2014-2015. Een mooi moment om stil te staan bij iets wat we belangrijk vinden: kinderen leren niet alleen van de juf, maar ook van en met elkaar.
Waarom samenwerken?
In onze visie staat het heel duidelijk: 'Samen' is onze kracht. Het samen leren, samenwerken en zorg dragen voor elkaar staat bij ons hoog in het vaandel. Op een kleine dorpsschool als de onze zitten kinderen van verschillende leeftijden bij elkaar in de groep. Dat is geen nadeel, maar juist een kans. De oudere leerling zorgt voor de jongere leerling bij gezamenlijke activiteiten. Een kind uit groep 3 dat een kleuter helpt met het opruimen van de bouwhoek of met het vinden van de juiste kleur potlood, oefent daarmee zelf ook iets: geduld, uitleggen en verantwoordelijkheid nemen.
Samenwerking past daarom als doorgaande lijn in alle groepen van de school. Bij de jongste kinderen begint dat heel eenvoudig: samen spelen, op je beurt wachten, naar elkaar luisteren in de kring. Naarmate kinderen ouder worden, worden de opdrachten groter en leren ze echt samen een taak uit te voeren.
Coöperatief leren
Op De Holsthoek werken we met coöperatief leren, oftewel samenwerkend leren. Het gaat hierbij om het bewust samenwerken van goede en minder goede leerlingen in tweetallen of kleine groepjes. Door middel van coöperatieve werkvormen ondersteunen en helpen de kinderen elkaar en zoeken ze samen naar oplossingen voor problemen. Kinderen die het nog moeilijk vinden, profiteren van de aanmoediging, de uitleg en de hulp van medeleerlingen. Kinderen die al verder zijn, profiteren ook: wie iets aan een ander uitlegt, moet het zelf goed begrijpen en ordenen.
Wat levert dat op? Kinderen ontdekken dat je door samen te werken verder komt dan alleen. Sociale vaardigheden worden op een natuurlijke manier ontwikkeld. Meer kinderen zijn actief en betrokken bij het leren, en door die onderlinge coaching leren ze meer en gaan ze beter presteren. In een combinatiegroep is dat extra waardevol, omdat de juf niet altijd bij iedere leeftijdsgroep tegelijk kan zijn. Terwijl zij instructie geeft aan de ene groep, werken de andere kinderen samen aan hun taak.
Hoe ziet dat eruit in de jongste groep?
Bij kleuters en kinderen uit groep 3 is samenwerken vooral iets wat je samen doet en ervaart. Denk aan samen een bouwwerk maken, samen een puzzel leggen, samen een spel spelen waarbij je om de beurt gaat, of in tweetallen een opdracht uitvoeren tijdens de reken- of taalactiviteit. Ook in de kring wordt samengewerkt: kinderen vertellen iets aan hun buurman of buurvrouw, luisteren naar elkaar en vertellen daarna aan de groep wat de ander heeft gezegd. Zo leren ze echt naar elkaar te luisteren.
Structuur en voorspelbaarheid zijn daarbij essentieel. Wij werken met een horizontale lijn door de school: vaste kringmomenten door de hele school, vaste werkmomenten met week- en dagtaken en gestructureerde instructie, en een afsluiting van de dag met een evaluatiemoment. Juist die vaste momenten maken het voor jonge kinderen makkelijker om samen te werken, omdat ze weten wat er van hen verwacht wordt.
Samenwerken en de Kanjertraining
Samenwerken gaat niet vanzelf. Kinderen moeten leren hoe je met elkaar omgaat als het een keer niet lukt, als je het oneens bent of als iemand anders iets anders wil. Daarom hoort de Kanjertraining bij het vaste aanbod van onze school. Het belangrijkste doel van deze training is dat een kind positief over zichzelf en de ander leert denken. Leerlingen voelen zich veilig, durven zichzelf te zijn, voelen zich bij elkaar betrokken en leren hun gevoelens onder woorden te brengen. Dat zijn precies de voorwaarden waaronder samenwerken goed gaat.
Samen met jong en oud
Samenwerken blijft niet beperkt tot de eigen groep. Iedere week hebben we een buitenuurtje, waarin de kinderen van groep 1 tot en met 8 buiten samen opdrachten doen. Die opdrachten kunnen in het teken staan van de natuur, maar ook van rekenen, taal en expressie. Jong en oud ervaart zo samen de natuur in de directe omgeving van de school. Een oudere leerling leest een opdracht voor, een jongere leerling zoekt mee, en samen komen ze tot een antwoord. Zo is de hele school een plek waar kinderen van en met elkaar leren.
Wat kunt u thuis doen?
Ook thuis kunt u samenwerken stimuleren. Speel eens een spel waarbij je samen moet winnen in plaats van tegen elkaar, laat broertjes en zusjes samen een klusje doen, of vraag uw kind om iets uit te leggen wat het op school heeft geleerd. Door complimenten te geven voor goed samenwerken, laat u zien dat u het belangrijk vindt. Zo trekken school en thuis samen op, en dat is precies wat wij voor ogen hebben: een goede samenwerking tussen leerkrachten en ouders, waardoor de ontwikkeling van de kinderen op een positieve manier wordt beïnvloed.
Heeft u vragen over de manier waarop wij in de groep werken? Loop gerust even binnen. Meer informatie over coöperatief leren en de Kanjertraining vindt u ook in onze schoolgids.