In februari 2015 voerden de kinderen van groep 6-7-8 een discussie over het nieuws. Op 20 februari deelden we op de groepspagina een bericht over deze les. Wat gebeurt er in de wereld, wat vinden we daarvan, en hoe praat je daar met elkaar over? Voor kinderen in de bovenbouw zijn dat belangrijke vragen. Ze worden steeds nieuwsgieriger naar wat er buiten hun eigen omgeving gebeurt, en ze vormen steeds vaker een eigen mening.
Het nieuws in de klas
Kinderen krijgen veel nieuws mee: via de televisie, de krant, de radio, internet en gesprekken thuis. Soms gaat het om nieuws dat ze vrolijk maakt, soms om nieuws dat ze niet goed begrijpen of dat ze beangstigend vinden. Op school is er ruimte om daarover te praten. Door nieuwsberichten samen te bespreken, leren kinderen beter te begrijpen wat er gebeurt, en kunnen ze hun vragen en gevoelens kwijt. Dat geeft rust en houvast, en het helpt kinderen om de wereld om hen heen te leren begrijpen.
Begrijpend lezen met het nieuws
In onze schoolgids van 2014-2015 is te lezen dat in die periode een nieuwe methode voor begrijpend lezen werd ingevoerd: Nieuwsbegrip. Deze methode werkt met teksten die aansluiten bij de actualiteit. Iedere week verschijnt er een tekst over een onderwerp dat op dat moment in het nieuws is, op verschillende niveaus. Kinderen oefenen met die teksten leesstrategieën, zoals voorspellen, vragen stellen, samenvatten en ophelderen van moeilijke woorden. Omdat de teksten over echte gebeurtenissen gaan, zijn kinderen vaak extra gemotiveerd om ze te lezen en te begrijpen. Een discussie over het nieuws sluit daar mooi bij aan.
Een mening vormen
Discussiëren is meer dan zeggen wat je vindt. Je moet je mening ook kunnen onderbouwen met argumenten. Waarom vind je dat? Welke feiten ondersteunen jouw standpunt? En wat zou iemand kunnen zeggen die het niet met je eens is? Kinderen in de bovenbouw leren argumenten te verzamelen, ze te ordenen en ze helder te verwoorden. Dat is een vaardigheid die ze op het voortgezet onderwijs en later in hun leven nog vaak nodig zullen hebben.
Luisteren naar elkaar
Bij een goede discussie hoort ook goed luisteren. Iemand anders kan een heel andere mening hebben, en dat is helemaal goed. Kinderen leren om de ander te laten uitpraten, te reageren op wat de ander zegt en hun mening eventueel bij te stellen als ze een goed argument horen. Respect voor de ander is een van de uitgangspunten van onze school, en in een discussie wordt dat heel concreet: je hoeft het niet met elkaar eens te zijn, maar je gaat wel respectvol met elkaar om.
De Kanjertraining in de praktijk
Met de Kanjertraining leren de kinderen op De Holsthoek positief over zichzelf en de ander te denken. Ze leren hun gevoelens en gedachten onder woorden te brengen, en ze leren dat je iemand niet uitlacht om een andere mening. In een discussie komen die vaardigheden samen. Een kind dat zich veilig voelt in de groep, durft zijn mening te geven, ook als die anders is dan die van de meeste anderen. En een groep waarin iedereen zich gehoord voelt, voert betere gesprekken.
Discussiëren in een combinatiegroep
In groep 6-7-8 zitten kinderen van verschillende leeftijden. Dat maakt een discussie extra boeiend. Een kind van groep 6 kijkt soms anders naar een onderwerp dan een kind van groep 8, en juist die verschillende blikken leveren interessante gesprekken op. De oudere kinderen kunnen laten zien hoe je een argument opbouwt, en de jongere kinderen stellen soms verrassende vragen. Zo leren de kinderen van en met elkaar.
Werkvormen voor een discussie
Er zijn veel manieren om een discussie in de klas te organiseren. Kinderen kunnen in tweetallen eerst hun mening bespreken voordat ze die in de groep delen. Ze kunnen zich opstellen in een lijn van 'helemaal eens' tot 'helemaal oneens' en daarna uitleggen waarom ze daar staan. Of ze kunnen in groepjes argumenten verzamelen voor en tegen een stelling. Zulke coöperatieve werkvormen zorgen ervoor dat alle kinderen actief meedoen, ook de kinderen die in een grote groep minder snel het woord nemen. Samenwerking vinden wij belangrijk, en we passen het coöperatief leren als doorgaande lijn in alle groepen toe.
Burgerschap
Praten over het nieuws is ook een vorm van burgerschapsonderwijs. Kinderen leren dat ze deel uitmaken van een grotere samenleving, met regels, rechten en verantwoordelijkheden. Ze leren dat mensen verschillende meningen hebben, en dat je in een democratie op een respectvolle manier met die verschillen omgaat. Als openbare school vinden we het belangrijk dat kinderen leren openstaan voor andere ideeën en achtergronden. Ieder mens is uniek, en dat geldt ook voor ieders mening.
Kritisch kijken
In een tijd waarin kinderen veel informatie via internet krijgen, is het ook belangrijk dat ze leren kritisch te kijken. Is dit bericht waar? Waar komt het vandaan? Wie heeft het geschreven, en waarom? Door samen nieuwsberichten te bespreken, leren kinderen vragen te stellen bij wat ze lezen en zien. Dat is een vaardigheid die steeds belangrijker wordt.
Thuis verder praten
Ouders kunnen thuis veel doen om hun kind te helpen het nieuws te begrijpen. Kijk samen naar het Jeugdjournaal, dat speciaal voor kinderen wordt gemaakt, en praat erover. Vraag uw kind wat het ervan vindt, en waarom. Laat merken dat u benieuwd bent naar zijn mening, ook als u het er niet mee eens bent. En als uw kind vragen heeft over nieuws dat het eng vindt, neem die dan serieus. Zo groeit uw kind op tot een betrokken en kritische burger.