Levende post van de vlinderstichting bij groep 1-2-3! Dit bericht van 7 juni 2015 staat ook op de groepspagina van groep 1-2-4-5, de groep van de jongere kinderen in de schooljaren daarna. Het vertelt over de levende post van De Vlinderstichting: rupsen die per post naar school kwamen, zodat de kinderen konden zien hoe ze uitgroeien tot vlinders. Op deze pagina staan we stil bij de plek die insecten innemen in het natuuronderwijs op De Holsthoek.
Kleine dieren, grote rol
Insecten zijn klein, maar ze spelen een enorme rol in de natuur. Bijen, hommels, vlinders en zweefvliegen bestuiven bloemen, zodat er vruchten en zaden kunnen groeien. Kevers en andere bodemdiertjes ruimen dode bladeren en plantenresten op. En veel vogels voeden hun jongen met rupsen en andere insecten. Zonder insecten zou de natuur er heel anders uitzien. Daarom is het belangrijk dat kinderen al jong leren hoe bijzonder en nuttig deze kleine dieren zijn.
De Vlinderstichting
De Vlinderstichting is een Nederlandse organisatie die zich inzet voor de bescherming van vlinders, libellen en andere insecten. De stichting doet onderzoek naar hoe het met deze dieren gaat, en geeft voorlichting over wat iedereen kan doen om ze te helpen. Voor scholen is er lesmateriaal, zoals levende post. Zo kunnen kinderen in de klas van dichtbij meemaken hoe een rups een vlinder wordt.
De gedaanteverwisseling
Een vlinder doorloopt vier stadia: ei, rups, pop en vlinder. Die volledige gedaanteverwisseling is een van de wonderlijkste verschijnselen uit de natuur. Een rups heeft een heel ander lichaam dan een vlinder, en leeft ook heel anders: hij kruipt over bladeren en eet die op. Een vlinder vliegt en drinkt nectar. In de pop wordt het ene lichaam omgebouwd tot het andere. Voor kinderen is het een prachtig voorbeeld van hoe divers het leven is.
Insecten in de plantenbakken
Rondom de school staan bakken waar we bloemen, planten en groenten in hebben staan. We betrekken de bakken bij onze natuurlessen. We zaaien, kweken, bekijken bodemdiertjes en insecten en genieten van al dat groeit en bloeit. In de bakken leven allerlei insecten, van lieveheersbeestjes tot hommels. Wie de kinderen eenmaal heeft laten kijken met een loep, merkt dat ze er geen genoeg van krijgen.
Bijen en hommels
Naast vlinders zijn bijen en hommels de bekendste bestuivers. Een hommel is groot en harig, en vliegt al bij koeler weer, vroeg in het voorjaar. Honingbijen leven in grote volken in een bijenkast, maar de meeste bijensoorten in Nederland leven juist alleen: de wilde bijen. Ze nestelen in de grond, in holle stengels of in oude muren. Kinderen zijn soms bang voor bijen, maar als je ze met rust laat, laten zij jou meestal ook met rust. Een goed gesprek over bijen helpt kinderen om die angst te overwinnen en het nut van deze diertjes te zien.
Een vlindervriendelijke omgeving
Vlinders hebben bloemen nodig om nectar te drinken, en planten waarop hun rupsen kunnen leven. Een tuin met veel verschillende bloemen, die van het voorjaar tot de herfst bloeien, trekt veel vlinders aan. Planten als de vlinderstruik, lavendel, marjolein en het koninginnenkruid zijn bij vlinders geliefd. En wie een hoekje in de tuin wat wilder laat, met brandnetels en andere wilde planten, geeft de rupsen van verschillende soorten een plek om op te groeien.
Leren door te ontdekken
In de onderbouw van De Holsthoek leren kinderen veel door zelf te onderzoeken en te ontdekken. Bij rupsen en vlinders liggen de vragen voor het oprapen. Hoe lang duurt het voordat een rups zich verpopt? Wat eten rupsen het liefst? Waarom heeft een vlinder voelsprieten? Door te kijken, bij te houden en te vergelijken, leren de kinderen hoe je een vraag kunt onderzoeken.
Seizoenen en natuurcircuits
De natuur rond de school speelt het hele jaar door een rol in ons onderwijs. In de schooljaren rond 2015 hielden we bijvoorbeeld natuurcircuits rondom de school, met opdrachten die vooral te maken hadden met de seizoenen. In groepjes van jong en oud door elkaar waren de kinderen ontdekkend en creatief bezig met de natuur. In een later natuurcircuit werden onder meer minibeestjes onder de loep genomen. Insecten hebben dus door de jaren heen een vaste plek gehad.
Het Natuurboek
Alle leerlingen maken gedurende hun basisschoolperiode een Natuurboek. We beginnen hiermee bij de kleuters, en dit boek gaat mee naar de volgende groepen. Wetenswaardigheden over de natuur, foto's, werkstukken en gedroogde bloemen uit onze omgeving komen in dit boek. Een tekening van een rups, een pop en een vlinder past daar goed in, zodat de kinderen later nog eens kunnen terugzien wat ze als kleuter ontdekten.
Zorg voor de natuur
Wie als kind heeft gezien hoe een rups een vlinder wordt, kijkt daarna anders naar vlinders. Het besef dat zo'n vlinder ooit een rups was, die in de klas groeide en zich verpopte, maakt kinderen zorgzamer voor de natuur. Dat is precies wat we op De Holsthoek willen: kinderen die de natuur om zich heen kennen, waarderen en beschermen. 'Natuurlijk! De Holsthoek' is niet voor niets de slogan van onze school.
Thuis verder
Wilt u thuis verder met vlinders en insecten? Ga samen op zoek naar vlinders in de tuin of in het park, en probeer ze op naam te brengen met een zoekkaart. Zaai een stukje met bloemen die vlinders en bijen aantrekken. Of bouw samen een eenvoudig insectenhotel van holle stengels en stukjes hout. Zo maakt u van uw eigen tuin een plek waar insecten welkom zijn.