Kuikens bij groep 1-2-3! Op onze groepspagina vertelden we op 30 mei 2015 over de kuikens in onze groep. Voor kleuters en kinderen van groep 3 zijn jonge dieren in de klas een feest. Kinderen kijken hun ogen uit, willen alles weten en hebben thuis veel te vertellen. Op deze pagina zetten we op een rij wat kinderen van kuikens kunnen leren, en hoe we zo'n ervaring in de klas verder uitwerken.
De kringloop van de kip
Met kuikens in de klas kunnen kinderen een hele kringloop ontdekken. Een kip legt een ei. Uit een bevrucht ei, dat ongeveer drie weken warm wordt gehouden, komt een kuiken. Het kuiken groeit in een paar maanden uit tot een kip of een haan. En een kip legt weer eieren. Voor jonge kinderen is het een eye-opener dat elk kuiken ooit in een ei zat, en dat de kip die eieren legt zelf ook een kuiken is geweest. Met een eenvoudige tekening van de kringloop wordt dat goed zichtbaar.
Kijken met al je zintuigen
Jonge kinderen ontdekken de wereld met al hun zintuigen. Bij kuikens kunnen ze kijken naar de kleur van het dons en de vorm van de snavel. Ze horen het zachte piepen. Ze voelen, als ze een kuiken voorzichtig vasthouden, hoe licht en warm het is. Door kinderen te vragen wat ze zien, horen en voelen, leren ze beter waarnemen en hun waarnemingen onder woorden te brengen. Dat helpt bij de taalontwikkeling.
Woorden rondom de kip
Bij het thema kuikens horen veel woorden: ei, schaal, dooier, kuiken, dons, veer, snavel, kam, kip, haan, nest en hok. In onze groep komen de kleuters via de instructie van Veilig leren lezen al vroeg in aanraking met letters en woordjes. Een woord als kip is bovendien een mooi klankzuiver woord voor kinderen in groep 3: k-i-p. Zo kan een thema als kuikens direct aansluiten bij het leren lezen.
Waarom piept een kuiken?
Kuikens piepen om contact te houden met elkaar en met de moederkip. Een kuiken dat de anderen kwijt is, piept hard en klaaglijk. Een kuiken dat het warm en lekker heeft, piept zacht en tevreden. Kinderen kunnen leren dat verschil te horen. Zo ontdekken ze dat dieren op hun eigen manier laten weten hoe ze zich voelen, en dat je dat kunt leren herkennen als je goed luistert.
Wat eet een kip?
Kippen zijn alleseters. Ze pikken graankorrels en zaden, maar ook wormen, insecten en groene blaadjes. Op een erf zie je ze de hele dag scharrelen: met hun poten krabben ze in de grond, op zoek naar iets lekkers. Kippen hebben geen tanden. Ze slikken kleine steentjes in, die in hun spiermaag helpen om het voedsel fijn te malen. Kuikens krijgen in het begin speciaal kuikenvoer, dat fijner is en precies de voedingsstoffen bevat die ze nodig hebben om te groeien.
Een ei per dag
Een goede legkip legt in het voorjaar en de zomer bijna iedere dag een ei. Dat ei komt er niet zomaar uit: in het lichaam van de kip wordt in ongeveer een dag een compleet ei gevormd, met dooier, eiwit en schaal. Kinderen vinden het vaak verrassend dat een kip ook zonder haan eieren legt. Alleen uit een ei van een kip die bij een haan heeft gelopen, kan een kuiken komen.
Rustig blijven
Bij jonge dieren is rust belangrijk. Kuikens schrikken van harde geluiden en snelle bewegingen. In de klas spreken we daarom af dat we rustig blijven, zachtjes praten en om de beurt gaan kijken. Wie een kuiken mag vasthouden, gaat eerst zitten en houdt het kuiken met twee handen vast als een kommetje. Daarna gaan alle handen naar de kraan om te wassen. Zulke afspraken leren kinderen zorgzaam te zijn.
Samen ontdekken in de combinatiegroep
In onze combinatiegroep leren de kinderen van en met elkaar. De oudere kinderen kunnen in de kring vertellen wat ze al over kippen weten. De jongste kleuters kijken en luisteren, en stellen hun eigen vragen. Zo groeit de kennis van de hele groep. We werken veel met coöperatieve werkvormen, en een thema als kuikens leent zich daar prima voor.
Tekenen en knutselen
Na het kijken naar de kuikens is het leuk om zelf een kuiken te maken. Kleuters kunnen een kuiken tekenen of kleuren, een kuiken van gele watten plakken of een eierdoos omtoveren tot een nestje. Bij het tekenen moeten de kinderen goed nadenken over hoe een kuiken eruitziet: hoeveel poten heeft het, waar zit de snavel, waar zitten de ogen? Zo wordt knutselen ook een vorm van goed kijken.
Een ei van dichtbij
Een ei is zelf ook al een wonder. Aan de buitenkant zit een harde schaal, die het kuikentje beschermt. Binnenin zitten het eiwit en de dooier. Bij een ei uit de winkel kunnen kinderen dat goed bekijken: wat gebeurt er als je een ei kookt, en hoe ziet een rauw ei eruit als je het in een schaaltje breekt? Zo leren ze ook iets over de keuken en over gezond eten.
Natuur dichtbij
We doen veel aan natuurbeleving. We hebben een zeer groene schoolomgeving met daarbij plantenbakken die we samen onderhouden, en we zaaien, planten, oogsten en eten uit eigen tuin. Dieren horen daar ook bij: van de bodemdiertjes en insecten in de bakken tot de vogels in de bomen aan de bosrand. Kuikens in de klas zijn een mooie aanvulling op al die natuurervaringen.
Thuis verder
Thuis kunt u verder praten over de kuikens. Vraag uw kind om te vertellen hoe een kuiken uit een ei komt, of om een kuiken te tekenen. Zoek samen filmpjes op van een kuiken dat uit het ei kruipt. En wie weet kunt u samen een kinderboerderij bezoeken, waar de kinderen kippen, hanen en kuikens in het echt kunnen zien.