Met dit bericht van zaterdag 1 april 2017 vertelden we over de IJssel, de rivier die vlak langs Den Nul stroomt. Het bericht verscheen in de weken van de Veldtocht, en op dezelfde dag verschenen op de groepspagina's de berichten Bezoek aan Vitens, Veldtocht verhalen en Op bezoek bij Elke. Water stond in die weken op school volop in de belangstelling: op maandag 6 maart 2017 was het thema water begonnen.
Een tak van de Rijn
De IJssel is een tak van de Rijn. Bij Westervoort, vlak bij Arnhem, splitst de IJssel zich af, en daarna stroomt de rivier ruim honderd kilometer naar het noorden, langs onder meer Doesburg, Zutphen, Deventer, Olst, Wijhe, Zwolle en Kampen. Bij Kampen mondt de IJssel uit in het Ketelmeer, dat in verbinding staat met het IJsselmeer. Het water dat langs Den Nul stroomt, komt dus voor een groot deel uit Duitsland en uit de Alpen.
De IJssel bij Den Nul
Den Nul ligt aan de oostkant van de IJssel, tussen Olst en Wijhe. Op de pagina over natuur op onze website staat dat De Holsthoek tegen de bosrand staat, en dat de IJssel en het prachtige natuurgebied De Duursche Waarden zich in onze nabije omgeving bevinden. Het is dan ook welhaast vanzelfsprekend, staat er, dat we in ons onderwijsaanbod gebruikmaken van de leefwereld om ons heen.
Uiterwaarden
Tussen de dijk en de rivier liggen de uiterwaarden. Bij normaal water stroomt de IJssel in haar zomerbed, maar bij hoog water lopen de uiterwaarden onder, en dan krijgt de rivier veel meer ruimte. Zo kan het water veilig worden afgevoerd. De Duursche Waarden bij Den Nul zijn zulke uiterwaarden, met kolken en graslanden. Naast de Lange Kolk ligt het infocentrum, een plek waar de kinderen van De Holsthoek vaker te gast zijn.
Hoog water
Dat de IJssel flink kan stijgen, weten ze in Den Nul goed. In de nieuwsbrief van maart 2016 vroegen we de kinderen om op Boomfeestdag zoveel mogelijk laarzen aan te trekken, omdat ze bij de Lange Kolk ook zelf bomen gingen planten, en we schreven erbij: nu maar hopen dat het hoge water van de IJssel dan voldoende gezakt is! Hoog water komt vooral voor in de winter en het voorjaar, na veel regen of als in de bergen de sneeuw smelt.
Klei uit de rivier
Een rivier voert ook zand en klei mee, en die blijven bij hoog water achter in de uiterwaarden. Langs de IJssel werden daar vroeger op veel plaatsen bakstenen van gemaakt, ook op Fortmond. In maart 2016 gingen de kinderen tijdens het project Wonen bij de IJssel op zoek naar echte klei, en tussen de blubber werd inderdaad klei gevonden, zo staat in het bericht Steenfabriek. In de klas maakte de onderbouw er daarna afdrukjes mee.
Erfgoed langs de IJssel
Van de steenfabriek op Fortmond staat nog een restant. In de nieuwsbrief van april 2016 schreven we dat de kinderen daar een bezoek brachten onder begeleiding van Marinus Bennink, die er nog gewerkt heeft. Zo'n bezoek laat zien hoe mensen vroeger van de rivier leefden. In de schoolgids staat bovendien dat alle leerlingen ten minste één keer per jaar een culturele activiteit aangeboden krijgen die te maken heeft met ons Cultureel Erfgoed project.
Schepen op de rivier
De IJssel is niet alleen een rivier voor de natuur, maar ook een vaarweg. Er varen vrachtschepen met bijvoorbeeld zand, grind of containers, en op verschillende plaatsen langs de rivier kun je met een pont naar de overkant. Vroeger was het water nog belangrijker voor het vervoer: de stenen van de steenfabrieken langs de IJssel werden per schip vervoerd, en de Hanzesteden aan de rivier, zoals Deventer, Zutphen en Kampen, werden rijk door de handel over het water.
Uitzicht over de rivier
Vanaf de uitkijktoren bij de Duursche Waarden heb je een mooi uitzicht over de IJssel, de restanten van de steenfabriek en de natuur van de uiterwaarden. Toen de kinderen daar in maart 2016 stonden, zagen ze ooievaars op het nest en in de verte de Schotse Hooglanders. In het bericht Natuurcircuit van juni 2016 schreven we bovendien dat de kinderen bedachten waarom er in onze omgeving zoveel ooievaars te vinden zijn.
Met de boswachter op pad
Op de pagina over natuur staat ook dat we ieder seizoen met de boswachter op pad gaan. Op onze website staat onder meer een album van een tocht met de boswachter in de Duursche Waarden, met 37 foto's. Zo leren de kinderen de rivier en de uiterwaarden in alle seizoenen kennen: met hoog water in de winter, nieuw groen in het voorjaar en lager water in de zomer.
Water in de Veldtocht
In de weken rond dit bericht ging het op school vaker over water. Op 15 maart 2017 schreef groep 6-7-8 over het waterschap, dat zorgt voor de dijken langs rivieren als de IJssel, en op 1 april over een bezoek aan Vitens, het drinkwaterbedrijf, een uitstapje tijdens de Veldtocht. Zo kwamen de rivier, de dijk en het water uit de kraan allemaal aan bod.
Thuis verder
Wandel of fiets eens samen met uw kind over de IJsseldijk. Kijk naar het verschil tussen het land achter de dijk en de uiterwaarden aan de rivierkant, en tel de schepen die voorbijvaren. Staat het water hoog of laag? Waar zou het water vandaan komen, en waar stroomt het naartoe? Zo wordt de rivier vlak bij huis een les in aardrijkskunde, en misschien ziet u onderweg zelfs een ooievaar.